Uw strategie en visie toepassen

Beste.

De zomer is een ideale periode om een wat langere inhoud rustig onder de loep te nemen.

Ik wil hierop graag inspelen door u als bedrijfsleider een beeld te geven van wat visie, missie, strategie, tactieken en veranderprocessen u ten goede bijbrengen.

Visie

Om visie als instrument  goed te hanteren zijn  volgende begrippen  belangrijk:

  • Visie definitie
  • Modellen
  • Belang
  • Lizzardbrein

Visie definitie
Hoewel er heel veel definities te vinden zijn , vind ik deze het meest sprekende:

De VISIE  – het beeld  – dat er aan het einde van onze (bedrijfs)tocht een betere wereld ligt.

Visie als model van uw wereld
De visie is het model van de wereld dat we als ons ideaal beschouwen en waarnaar we onze realiteit willen uitbouwen.

We kunnen deze idee van model onderbouwen met de manier waarop onze persoonlijke waarneming  gebeurt. Het is geen onvoorbereid kijken naar de wereld, maar een permanente evaluatie tussen het beeld dat we ons voorstellen en de zintuiglijke ervaringen die we opdoen.

Denk even aan een wandeling op een zonnige namiddag in het bos.  Alles lijkt te zijn wat het moet zijn. Maar je hebt wellicht datzelfde pad ook als eens ’s avonds of ‘s nachts afgelegd. Plots lijken vormen andere dingen. Ze gedragen zich niet zoals we hopen dat ze zich gedragen. Met andere woorden, we voorspellen het gedrag (beeld, beweging, …) van alles  wat ons omringt en evalueren dat  door het te vergelijken het innerlijke beeld dat we erover hebben.

Belang
De fundamentele component van deze evaluatie is belang. Loop nog even in gedachte door het bos. Overdag, als alles zonnig is, is onze hoofdgedachte wellicht “kan is er m’n voordeel mee doen”, terwijl dit bij een nachtelijke wandeling kan omslaan in “moet ik op m’n hoede zijn”. Merkwaardig toch, als je het objectief bekijkt bevat het bos dezelfde objecten overdag als ‘s nachts.

Lizzard brein
Reeds van bij het ontstaan van eerste bewegende leven, was het van het allergrootste belang om te kunnen inschatten of iets nuttig kan zijn (bijvoorbeeld voedsel) of het een bedreiging vormt. De delen van onze hersenen die dit aansturen zijn evolutionair het oudst en worden gemeenzaam het lizzard brein genoemd.

Missie

Om missie als instrument goed te hanteren zijn volgende begrippen belangrijk:

  • Missie definitie
  • Verhalen
  • Betekenis
  • Lymbisch systeem

Missie definitie
Hoewel er ook hier weer heel wat definities te rapen vallen, wil ik graag deze delen als sprekend:

De MISSIE als documentaire verhaal van de tocht naar het (bedrijfs)doel (bijvoorbeeld. “De missie naar de bron van de Nijl”).

Missie als het continue verhalen van uw bedrijf
Het is een verhaal, een documentaire van  een tocht die we (samen als onderneming of organisatie) ondernemen.

Dit verhaal  heeft  een continuïteit in zich. De missie herbergt  de verhalen van het verleden in zich. Wat hebben we meegemaakt? Welke lessen kunnen we daaruit trekken?

Daarmee bouwen mensen de verhalen over  de toekomstige reis uit. Hoe we die zullen aanvatten, hoe we toekomstige uitdagingen zullen aangaan?

Denk aan de koffiecorner in uw bedrijf. Hier worden permanent de verhalen vertelt van de afgelopen week, dag, uur, … en afgetoetst hoe de nabije toekomst moet aangepakt worden. Deze verhalende gesprekken  geven betekenis aan wat gebeurd is, en wat zal komen.

Betekenis
Door de betekenis van gebeurtenissen met verhalen af te toetsen, positioneren we onszelf ten opzichte van de (andere) elementen in het verhaal. We gaan op zoek naar de betekenis voor onszelf en de betekenis voor de andere partijen van het verhaal. Dit verbindt ons ook met die anderen. Om deze verbinding zinvol te gebruiken, heeft de evolutie voor emoties gezorgd.
Onze emoties zijn de kwaliteiten van de relaties die we met de wereld rondom ons leggen.

Lymbisch systeem
Onze emoties zijn geëvolueerd met het lymbische systeem van onze hersenen. Ze sturen op een fundamenteel niveau onze beslissingen aan. Als we geen gevoel hebben  van wat we ervaren, hebben we het uiterst moeilijk om beslissingen te nemen. 

Strategie & Tactiek

Strategie en tactiek zijn de actieve component  van visie en missie.

Strategie
Neem even aan dat onze missie de tocht naar de bron van de Nijl is en het onze visie is dat dit moet uitmonden in een wereld die er ecologisch beter voor staat. Dan kan het onze strategie zijn om dit zo te doen dat de natuur zich continu kan herstellen waar we ook voorbij trekken.

Maar er kunnen meerdere strategieën zinvol zijn in dit verhaal. Zo zouden we ook kunnen kiezen om van elke plantensoort die we tegenkomen de zaden mee te nemen als ‘verzekering’ tegen ecologische verschraling.

Tactiek
Laat onze visie nog steeds het ecologische doel aan het eind van de tocht zijn en onze missie die tocht langs de Nijl, dan hebben we nog heel wat tactieken ter beschikking om dit te realiseren. Zo kunnen we in groepjes van twee, gepakt en gezakt met rugzak, de oevers van de Nijl aflopen. Maar even zo goed kunnen we met een vloot vaartuigen en honderd man tegelijk  de Nijl afvaren.

Veranderen:  de noodzaak van visie, missie, strategie en tactiek

In onze bedrijven hebben we het veel over veranderen en veranderprocessen. Gezien tactieken ons nauw op ons actieve vel zitten, zijn dit de leidende elementen in heel wat trajecten. Helaas zijn deze trajecten tot mislukken gedoemd als ze geen strategie en visie in zich dragen.

Er kan geen verandering ontstaan als er geen visie en strategie is. Waarom?
Hiervoor moeten we terug naar ons aller hersenen.

Er is wel degelijk een hiërarchische  volgorde en noodzaak in hoe we onze ervaringen  verwerken.

Als we enkel tactieken aanbieden aan onze medewerkers, zullen ze er (op natuurlijke wijze) een missie voor zichzelf bij ‘verzinnen’ (hoe ga ik dit nu doen,  samen met de collega’s en wat zal dit (me) opbrengen?).

Maar hier stopt het niet. Zelfs als we ook een missie formuleren, maar de strategie blank laten, zullen onze medewerkers een eigen strategie gaan bepalen en daarenboven een geheel eigen visie ontwikkelen.

Stel je even voor. Je staat met honderd man aan de monding van de Nijl en je deelt rugzakken uit (en verder niets). Wat is de kans dat jouw visie en missie gerealiseerd wordt? Het is een gigantische klus (als leider) om met een leger van honderd man die ieder een eigen visie (over de tocht) hebben een doel te bereiken. 

Waarom is dit toch een  situatie die veel voorkomt?
Omdat we de start van elke tocht in eerste instantie succesvol ervaren.

Wanneer we onze rugzakken uit gedeeld hebben en op stap gaan, hebben medewerkers vanuit een natuurlijke reflex de gewoonte om (even) te volgen. Dit geeft de illusie dat het lukt. Maar medewerkers hebben een tijdje nodig om te begrijpen wat  hen overkomt.

Ondertussen ontwikkelen ze een eigen missie en visie over hun ‘stappen met een gekregen rugzak samen met negenennegentig andere collega’s’ .

Directieve communicatie leidt hier zelden tot resultaat om dit te verhelpen. De kloof van de eigen  visie en missie met  die van de medewerkers wordt enkel in de verf gezet en aangedikt.

Performantie

Hoe dan toch succes zijn?

Elk onderzoek naar performante bedrijven wijst in de richting van een
gezamenlijke gedragen visie en missie.

Met andere woorden:

“de kunst om visie en missie
in een continu proces
met alle medewerkers
te blijven ontwikkelen”

Inderdaad niet evident, maar zeer lonend.